Obrade površine kamena: polirano, plamirano, štokovano
Što znače polirani, brušeni, plamirani, štokovani i pjeskareni kamen, kako nastaju i gdje se koja obrada koristi. Zašto se mramor ne može plamirati.
Isti kamen može izgledati i ponašati se potpuno različito ovisno o obradi površine. Obrada određuje sjaj, boju i, što je vani najvažnije, koliko je kamen sklizak.
| Obrada | Kako nastaje | Izgled | Gdje |
|---|---|---|---|
| Polirano | Brušenje do sjaja | Sjajno, boja najjača | Interijer, klupčice, spomenici |
| Brušeno (mat) | Brušenje bez završnog poliranja | Mat, glatko | Podovi, kupaonice |
| Plamirano | Plamenik na mokroj površini odljušti tanki sloj | Hrapavo, blago svjetlije | Granit i sličan kamen: vani, bazeni |
| Štokovano (bućardano) | Udaranje bućardom | Jednoliko hrapavo, „točkasto“ | Stepenice, rub bazena, pločnici |
| Pjeskareno | Mlaz abraziva pod tlakom | Fino mat | Natpisi, ornamenti, obloge |
Plamirano
Plamenik se prelazi preko mokre površine i gornji sloj se ljušti u sitnim, kontroliranim komadićima. To radi samo na kamenu sastavljenom od minerala koji se na toplini različito šire, kao što je granit. Mramor i vapnenac ne mogu se plamirati jer su uglavnom od kalcita (Polycor).
Štokovano
Bućarda je čekić s glavom od piramidalnih zubaca. Udarci skidaju oko 0,5 do 2 mm kamena i ostavljaju površinu bez sjaja koja je među najprotukliznijima, pa se koristi za rubove bazena, vanjske pločnike i ulazne stepenice. Granit je za to najbolji; mekši mramor i vapnenac pri prejakom udaranju se mogu ljuštiti (Dynamic Stone Tools).
Pjeskareno
Sitni abraziv pod tlakom daje jednoliku mat površinu. Koristi se za spomenike, natpise i ukrase kroz šablonu, a pogodan je za granit, mramor i vapnenac (Dynamic Stone Tools).
Tradicionalne ručne obrade
U bračkoj tradiciji koriste se i ručne obrade: na špic, na bućardu (fino i grubo), na martelinu (fino i grubo) i tehnike dlijeta. Ručno obrađena površina je nepravilna i živa, za razliku od jednolične strojne teksture (Saxumtec).
Česta pitanja
Što je plamirani granit?
Granit čija je površina obrađena plamenikom na mokroj površini. Gornji sloj se ljušti u sitnim komadićima i ostaje hrapava, protuklizna površina.
Može li se mramor plamirati?
Ne. Mramor i vapnenac su uglavnom od kalcita, koji se zagrijava jednoliko i ne ljušti se kao granit.
Što je štokovani kamen?
Kamen obrađen bućardom, čekićem s piramidalnim zupcima. Površina je jednoliko hrapava i vrlo dobro drži i kad je mokra.
Izvori
- Polycor: plamirana obradapolycor.com
- Dynamic Stone Tools: štokovanje i pjeskarenjedynamicstonetools.com
- Saxumtec: Brački kamen u tradicionalnoj ručnoj obradisaxumtec.com